Svega nekoliko dana nakon što je 27. oktobra nastavila sa proizvodnjom električne energije Termoelektrana Ugljevik jutros je doživjela novi kolaps i obustavila rad.

Iako se kao zvaničan razlog navode tehnički problemi na postrojenju, odnosno navodno pucanje cijevi u kotlu. Upućeni u situaciju u Ugljeviku kažu da je simptomatično da se tako nešto desilo nakon brojnih upozorenja struke u vezi kvaliteta uglja iz Bukove Kose, na deponiji nema domaćeg uglja, pa postoji mogućnost da se sirovina dopremljena iz Prijedora pretvorila u tehnološki i finansijski fijasko.

Predsjednik Opštinskog odbora PSS Ugljevik i odbornik u Skupštini opštine Nikola Dakić navodi da je kvar samo ubrzao neminovno zaustavljanje postrojenja.

– Zvanične informacije govore da je došlo do tehničkih problema, navodno je pukla cijev u kotlu. Međutim, termoelektrana bi ubrzo stala i bez toga, jer na deponiji jednostavno nema potrebnih količina uglja za njen rad. Pokazalo se da je mjera koju uprava preduzeća zajedno sa Vladom provodi u vezi s nabavkom uglja iz Prijedora potpuno pogrešna. Za taj posao se izdvaja čak 166 miliona maraka plus PDV, što izađe na blizu 200 miliona KM, a efekat je nikakav – upozorava Dakić.

Dakić objašnjava da ugalj sa ležišta Bukova Kosa kod Prijedora tehnološki uopšte ne odgovara postrojenju u Ugljeviku i da ne može samostalno sagorijevati bez ogromnih količina domaće rude.

– Po riječima inženjera iz postrojenja, taj ugalj ne može da gori u našoj termoelektrani bez miješanja sa našim ugljem. Pritom, procenat u kojem se miješa je u ogromnoj mjeri na strani ugljevičkog uglja, što znači da je daleko više potrebno naše sirovine da bi se prijedorski uopšte mogao iskoristiti. Tačni procenti variraju od pošiljke do pošiljke, ali ono što čujemo od radnika jeste da taj ugalj stvara ogromne probleme na samom sistemu dopreme. Lepi se za drobilice, mašine se zaglavljuju, a epitet koji su mu dali radnici jeste blato – navodi Dakić.

Ove tvrdnje u potpunosti se poklapaju sa ranijim upozorenjima inženjera i stručnjaka. Naime, ugalj iz Bukove Kose, koji TE Ugljevik isporučuje teslićka firma „Drvo-Eksport“, iza koje stoji odbornik SNSD-a Srđan Klječanin Rufi, po svojoj strukturi više podsjeća na glinu i vlagu nego na energent. Stručnjaci su upozoravali da umjesto finog praha, ova sirovina stvara naslage koje lome mlinove, zagušuju elektrofiltere i guše ložište. Procenat sumpora u uglju iz Bukove Kose kreće se od 7,5 do čak 13 odsto, dok je sistem za odsumporavanje u Ugljeviku, plaćen više od 80 miliona evra, projektovan za maksimalno pet odsto. Stručnjaci su jasno ukazivali da se kada sumpor iz ovog lignita uđe u kotao i spoji se sa visokom vlagom, stvara ekstremna koncentracija sumporne kiseline koja izaziva agresivnu koroziju i dovodi do pucanja cijevi ekranskog sistema kotla u rekordnom roku.

Dakić podsjeća na nevjerovatan apsurd preduzeće koje u svom sastavu ima sopstveni rudnik i bogata ležišta prinuđeno je da kupuje tuđu sirovinu sa lokacije udaljene 300 kilometara. Napomenuo je da ugalj iz Bukove Kose stiže ali te količine nisu dovoljne za 24 sata.

– Naš rudnik prethodnih dana nije radio zbog obilnih kiša, pa nije bilo domaće proizvodnje. Situacija na našem kopu je katastrofalna: potrebna nam je dodatna mehanizacija i hitno rješavanje pitanja eksproprijacije, ali za to navodno nema novca. A sa druge strane, daje se blizu 200 miliona maraka sa PDV-om za ugalj sa strane. Samo jednim dijelom tog iznosa mogli su se riješiti gotovo svi problemi u našem rudniku i da imamo svoj ugalj – ističe Dakić.

On je ukazao i na rijedak presedan u javnim preduzećima navodeći da je troje izvršnih direktora u RiTE Ugljevik podnijelo ostavke zbog pitanje nabavka uglja iz Bukove Kose. Dakić kaže da su odbili da stave potpis na milionski aranžman za nabavku uglja iz Bukove Kose, svjesni da preduzeću stavlja obaveze, koristi nema, a može nastati šteta.

Prekid rada giganta povukao je za sobom lančanu krizu u samoj opštini Ugljevik.

– Među radnicima vlada ogroman strah za egzistenciju, plate i goli opstanak. Većina zaposlenih je kreditno zadužena i ljudi strahuju hoće li uopšte primiti platu i prehraniti porodice. Istovremeno, gašenjem postrojenja oko 4.000 stanovnika Ugljevika ostalo je bez grijanja. Ljudi u zgradama nemaju alternativu osim struje, a elektroinstalacije u starim objektima to ne mogu podnijeti kada svi uključe grijalice i klime – upozorava Dakić.

Pored socijalnog udara, prema riječima Dakića na pomolu je i finansijski slom lokalne zajednice.

– Ugljevik po osnovu koncesione rente od rada termoelektrane godišnje prihoduje oko pet miliona maraka, što čini čak četvrtinu opštinskog budžeta. Kada termoelektrana ne radi, opštinska kasa trpi direktnu katastrofu – navodi Dakić.

srpskainfo.com